PETROL KRİZİNİN TÜRKİYE'YE ETKİSİ

PETROLDEKİ DÜŞÜŞ TÜRK EKONOMİSİNİ NASIL ETKİLER?

Koroanvirüs salgının hızla yayıldığı ABD'de petrol piyasaları adeta çöktü. Küresel petrol fiyatları dünya genelinde giderek tam doluluk seviyesine ulaşan depolama kapasitesi nedeniyle tarihinin en sert günlük düşüşünü yaşadı.

Petrol gelirlerine duyarlılığı yüksek olan ülkeler bu süreçten değişen derecelerde olumsuz yönde etkilenmektedir. Öte yandan, fiyatlardaki düşüşün, Türkiye gibi net enerji ithalatçısı ülkelerin dış dengelerini iyileştirmesine olanak sağlayacağı ve bu ülkelerde büyümeyi destekleyeceği öngörülmektedir. 

TÜRKİYE'YE ETKİSİ

Türkiyede akaryakıt fiyatlarını belirlemede ölçüt olarak kullanılan Brent ham petrolün fiyatı da 25 dolar seviyesine geriledi

Petrol fiyatının düşüşü pek çok ekonomi için olumlu gibi algılansa da petrol üreticisi ülkeler için de son derece olumsuz bir gelişme. Arzın ve talebin bir anda çöktüğü bir durumda petrol fiyatlarının düşüşünden kimse faydalanamıyor. Çünkü, az sayıda istisna haricinde sanayiler durmuş durumda. Kriz zamanlarında, petrol depolaması ve bu hizmeti veren şirketler ayrı bir öneme sahip olurlar. Depolama hizmetleri karadan deniz üzerindeki petrol tankerlerine de kayar. Nitekim, bugün de aynı durumu yaşıyoruz. Havayolu şirketlerinin uçakları nasıl ki hava alanlarında park edilmiş durumdaysa, petrol de karada ve denizde depolarda duruyor. Bu şartlar altında, üretim yapmanın bir anlamı da yok. Tarihin en büyük üretim kısıntısına rağmen petrol fiyatlarının toparlayamadığı bir noktada. Petrol fiyatını belirleyecek tek şey, küresel üretimin, yani petrol talebini tetikleyecek unsurun ne zamandan itibaren normalleşmeye başlayacağı. Bu koşullar altında, görülebilecek en düşük seviye dahi henüz görülmemiş olabilir. Maalesef ki düşük petrol fiyatı bu koşullar altında hiçbir ekonominin işine yaramıyor.

DEPOLAYACAK BİR TANKER BİLE KALMADI

Eski BOTAŞ Gaz alımı Daire Başkanı Ali Arif Aktürk ise, Batı Teksas petrolünde eksi fiyatların görülmesinin ABD’de stokların tamamen dolması ve petrol depolayacak bir tanker bile kalmamasıyla ilgili olduğunu belirtti.

Nijerya'daki üreticilerin Türkiye’de bile depolayacak yer aradığını belirten Aktürk, söz konusu eksi fiyatın bir ay sonrası için vadeli piyasada olduğunu, üste para vermek gibi bir durum olmadığını, ters vadeli işlemle pozisyonun kapatıldığını dile getirdi.

AMERİKA TARAFINDA

Petrol fiyatlarındaki düşüşün "kısa vadeli" olduğunu kaydeden Trump, "Bu yaşanan, petrolün durumundan ziyade, mali bir durum. Piyasalarda bir tıkanma var, bu nedenle de fiyatlar düştü. 1 ay gibi bir zamanda ham petrol fiyatları 25-28 dolar aralığını görür, diye düşünüyorum." ifadelerini kullandı.